NAVENDA NÛÇEYAN –
Rizgar Amed NIVÎSAND…
“Di tevahiya dîrokê de, ciwan bûne çirûska her şoreşê, gava yekem a her serhildanê. Ev ne tenê pênaseyeke biyolojîk e ku li ser bingeha temen e; ciwantî rihek e, rewşeke berxwedanê ye, îradeya pirsyarî û afirandinê ye. Ji ber vê sedemê, ciwantî enerjiya civakî ye ku pergal herî zêde hedef digire. Modernîteya kapîtalîst hemû amûr seferber kiriye da ku vê potansiyela şoreşgerî ya ciwanan bixeniqîne. Ger ciwan nikaribe rêça xwe bibîne, ew vediguhere girekî goşt ku di tekerên pergalê de tê hûrkirin. Lê ger rêça xwe bibîne, ew ji nû ve vejîna gel e.
Şerê herî sofîstîke yê pergala kapîtalîst îro li ser ciwanan e. Ev şerekî ku nayê dîtin, bêdeng e, lê rih dixwe. Wekî ku Rêber Apo pênase kir, ev “şerekî taybet” e. Ew ne li eniyê, ne li kolanan, lê li malê û li ser ekranê tê meşandin. Ew ne bi qelemê, lê bi madeyên hişber, pere, navdarî, tenêtî û girêdayîbûna bi ekranê ve tê kirin. Ji bo ku ciwan bê ruh, bê hest û bê rêxistin bimînin. Ciwanek ku hişê wî hatiye parçekirin, nasnameya wî hatiye hilweşandin, hestên wî xera bûne; niha koleyê herî girêdayî pergalê ye.
Ciwanên îro di çar warên bingehîn de dorpêçkirî ne:
Xerakirina laş bi madeyên hişber û kîmyewî,
kêmkirina hestan bi fuhûş û pornografiyê,
firotina nasnameyê bi ajantî û muxbîrkirinê,
û teslîmkirina hiş bi rêya cîhana dîjîtal.
Ev çar şêweyên dorpêçkirinê bi hev ve girêdayî ne. Her yek ya din temam dike. Pêşî, ciwan bi madeyên hişber ji laşê xwe têne veqetandin. Dûv re, rûmeta wan bi rêya fuhûş û navdariyê tê şikandin. Dûv re, exlaqê wan bi hevkariyê tê xerakirin. Di dawiyê de, ew bi rêya torên dîjîtal dikevin bin kontrola pergalê. Ya ku dimîne kesayetek bi navê “ciwan” e ku wateya azadiyê nizane.
Rêber Apo ciwanan wekî girêdana bingehîn di ji nû ve avakirina gel de dibîne. Ji bo wî, ciwan ne tenê pêşeroj e, lê di heman demê de îradeya îro ye. Heta ku ciwan azad nebin mimkûn e ku gel jî azad bibe. Ji ber vê yekê Rêber APO her tim ciwanan dixe navenda analîzên xwe û dibêje:
“Ciwantî çirûska yekem a gel e. Ger ew çirûsk vemire, rihê gel tarî dibe.”
Li hember vê ruhê ku hewl tê dayîn were tarîkirin, erkê mezin dikeve ser milê ciwanan. Divê ciwan vê şerê ku li dijî beden û hişê wê tê kirin fêm bikin û xwe ji nû ve ava bikin. Ji ber ku ev êrîş ne takekesî ne, sîstematîk in. Di nav projeyekê de ne. Û têkoşîna ku li dijî vê projeyê were dayîn tenê dikare bi yekparebûnek stratejîk were meşandin.
Berî her tiştî, divê ciwan xwe nas bike. Divê potansiyel, hêz, jêhatîbûn, afirîneriya xwe nas bike û li ser eksenek ku dê xizmeta gelê xwe bike rêxistin bike. Dema ku vê yekê dike, divê bi tenê nemîne; divê bi rêxistinên kolektîf, hevaltî û têkiliyên civakî tevbigere. Ji aliyekî din ve, ciwanên rêxistinkirî pergalê dihejînin.
Ciwanek ku xwe ji madeyên hişber diparêze, di heman demê de parêzvanê gelê xwe ye jî. Ciwanek ku rûmeta xwe li dijî fuhûş, pornografî û şêwazên jiyana bêexlaq diparêze, exlaqê gelê xwe bilind dike.
Ciwanên ku wijdan, dilsozî û evîna xwe ji bo gel li dijî ajantî û hevkariyê mezin dikin, wijdanê neteweyê ne.
Û ciwanên ku bi rastiyê re, li dijî nasnameyên çêkirî yên ku ji hêla pergala dîjîtal ve têne ferzkirin, hevdîtin dikin, şoreşgerên serdemê ne.
Erka di vê serdemê de bilindkirina rihê azadiyê, temamkirina tiştê ku perçe bûye, bîranîna tiştê ku hatiye jibîrkirin e. Ciwan hefizeya gelekî ye; lê di heman demê de mîmarê pêşeroja wî ye.
Wekî ku Rêber Apo gotiye:
“Ciwan wijdanê serdemê ye. Ger ciwan bêdeng bimînin, wê zimanê serdemê were qut kirin.”
Û zimanê vê serdemê, dengê vî gelî, meşa vê şoreşê niha bi îradeya ciwanan ve girêdayî ye.”
Berdewam dike…
