NAVENDA NUÇEYAN- Ji destpêka êrişên çeteyên “Ceyş El Wetenî” ên dewleta Tirk a dagirker li dijî bajarê Minbicê di 27’ê Mijdara 2024’an de, çete sûcên şer û binpêkirinên derexlaqî wekî qetilkirina meydanî, êşkence, talanî û diziyê pêk tînin.
Li gorî çalakvan, torên şopandin û çavdêriyê, hin hûrgiliyên belgekirî li dijî bajarê Minbicê wiha ne:
SÛCA YEKEMÎN: BIDAVEKIRINA MEYDANÎ
Di 2 dîmenan de xuya dibe çawa 4 çeteyên “Ceyş El Wetenî” yên dewleta Tirk a dagirker 4 şervanên Meclisa Leşkerî ya Minbicê û sivîlên ku ne razî bûn çete bikevin bajarê wan, qetil dikin.
Di dîmena yekê de xuya dibe ku çawa çete guleyan li birîndaran dibarînin. Di dîmena din de jî xuya dibe ku çawa serçeteyekî “Ceyş El Wetenî” ji çeteyan re dibêje ku birîndarên di erebeya (Kia) de qetil bikin.
SÛCA DUYEMÎN: ÊŞKENCE Û HEQARETA LI DIJÎ WELAITYAN
Di dîmena sêyemîn de xuya dibe ku çawa çete heqaretê li 3 sivîlên girtî dikin û wan neçar dikin ku teqlîdî (zarî) dengê lawiran bikin.
Di dîmeneke din de yek ji girtiyan kalemêrek heye. Çete bi pehînan û şeqeman li wan didin. Serçeteyek ji kalemêr re dibêje “kalemêrê beraz” û ji çeteyan re dibêje bê rihmet wî êşkence bikin.
Heta niha jî aqûbeta girtiyan ne diyar e û metirsî li ser wan hene.
SÛCA SÊYEMÎN: TALANÎ, WÊRANÎ Û DIZÎ
Di dîmenekê de xuya dibe KU çawa 5 çete dikevin odeyekê ku tê de 3 welatî hene û li wan welatiyan didin, 2 telefonan didizin û hewl didin kamerayên çavdêriyê bişikînin.
Bi sedan xanî û dikanên welatiyan ên Minbic û gundewarê wê ji aliyê çeteyên “Ceyş El Wetenî” ve hatin talankirin û dizîn. Li hemberî vê jî duh (yekşemê 15’ê Kanûna 2024’an) li hember van sûcan şêniyan “Greva Giştî” ragihand.
SÛCA ÇAREMÎN: BINPÊKIRINA HURMETA MALAN
Di dîmenekê de xuya dibe ku çawa çeteyên “Mexawîr Cerablus” ên “Ceyş El Wetenî” êrişî malekê li gundewarê Minbicê dikin, kel û pelên malê didizin û 2 erebeyan (Mercedes 220 û Mohave) talan dikin.
Di kameriyan de jî xuya bû ku çawa çete dikevin malên din ên gund û wan talan dikin û didizin.
SÛCÊN ŞER Û BINPÊKIRINÊN MAFÊN MIROVAN
Sûcên ku çeteyên “Ceyş El Wetenî” yên dewleta Tirk a dagirker li Minbicê û gundewarê wê pêk tînin dikevin xana sûcên şer û yên li dijî mirovahiyê.
Hin ji wan sûcên tên kirin:
Qetilkirina derveyî qanûnê: li gorî madeya 3’yan a peymanên Cinêvê yên 1949’an qetilkirina meydanî ya birîndar û girtiyan qedexe ye.
Êşkence û heqaretkirin: li gorî peymana têkoşîna li dijî êşkenceyê ya 1984’an heqaretkirin û binpêkirina rûmeta mirovekî/ê qedexe ye.
Hedefgirtina sivîlan: hedefgirtina sivîlan û sermiyanên wan li gorî sîstema Romayê ya dadgeha navneteweyî sûcekî şer e.
Dizî û talanî: li gorî qanûna navneteweyî ya mafên mirovan dizî û talaniya di dema şerên çekdarî de qedexe ye.
CIVATA NAVNETEWEYÎ LI PÊŞBERÎ EZMÛNEKE MIROVAHIYÊ YE
Çalakvanên hiqûqî diyar kir ku domandina sûcan ji hêla çeteyên “Ceyş El Wetenî” ve bêyî ku werin cezakirin, dihêle dewleta Tirk a dagirker û çeteyên wê sûcên zêdetir pêk bînin. Ji ber wê jî pêwist e hêzên navneteweyî û rêxistinên mafên mirovan ji bo bidawîkirina van sûcan li Minbicê û deverên din, bi awayekî lezgîn tev bigerin.
Her wiha civata navneteweyî û rêxistinên mafên mirovan ji dewleta Tirk a dagirker hesab bixwazin, ji ber ku ew destekê dide komên çete û ew berpirsiyara sûcên ku tên pêkanîn.
Kaynak: ANHA
