NAVENDA NÛÇEYAN
Faşîzma Akp-Mhp bi riya şerê dagirkeriyê ku di bin navê “Pençe 1”, “Pençe 2” û “Pençe 3 ” li Kurdistanê dide meşandin xweste plana xwe ya têkbirinê bi serbixe. Lê berxwedana Gerîlayên Azadiya Kurdistan hemû operasyonên leşkerî ên dagirkeriya faşîzma Akp-Mhp vala derxistin û derbên giran li wan dan. Dema faşîzma Akp-Mhp bi riya operasyonên leşkerî encam negirt, wê carê êrîşî qada sîyasî kir.
Desteserkirina şaredariyên bajarê mezin ên Amed, Wan û Mêrdîn ne bûyerên ku mirov ji rêzê bigiredest in. Ev bûyer encama binkeftina Akp-Mhp’ê ya li dijî Tevgera Azadiya Kurdistanê ye derketine holê. Ji bo ku rejîma faşîst û dagirker a Akp-Mhp binketina xwe veşerê, û ji bo dagirkerî û şerê li dijî gelê Kurd kûr bikin dest avêtinên şaredariyên gel. Ev ne cara yekem e ku şaredariyên gel tên desteserkirin. Rejîma Akp’ê di 30’ê Cotmeha 2014’an di civîna Desteya Ewlekariya Millî (MGK) de ‘Plana Têkbirinê’ xistibûn meryetê û hemû hewldanên Rêberê Gelan Abdullah Ocalan yên çareserkirina pirsgireka Kurd tune hesibandin. Piştî wê rejîma Akp’ê şerê li dijî Kurdan û polîtîkayên tunekirinê befirehtir kirin. Heta 2016’an di meha Îlonê de faşîzma Akp-Mhp’ê bi riya biryarnameyên taybet (KHK) 96 şaredariyên gel desteserkirin û dest bi talankirinê kirin. Gelê Kurd li dijî desteserkirina şaredariyên xwe bi pêşengiya Ciwanên Kurd Rêveberiyên Xweser îlankirin û dest bi berxwedana dîrok û topyekûn kirin. Dewleta tirk a dagirker bi hemû teknîk û hovitiya xwe êrîşî gel kir û navçeyên wek Sûr, Rêzan, Farqîn, Cizîr, Silopî, Nisebîn û Gever bi temamî rûxandin. Li hemberî berxwedana Ciwan û Gelê Kurd rejîma Akp-Mhp û dewleta tirk bêcare mabûn, bi rûxandina bajaran, komkujiyên mezîn û talankirinê hewldidan dagirkeriya xwe ferz bikin.
Di dîrokê de jî bi heman awayî dewleta tirk a dagirker bi “Plana Şark Islahat” di sala 1925 bi riya qanûnên mecbûrî dagirkerî û komkujî li ser gelê Kurd ferz kiribû. Ew dem jî bersiva Gelê Kurd Berxwedan û Serhildan bûn.
Di 19’ê Tebaxê dîsa dema Gelê Kurd ji xew şiyar bûn bi darbeyek sîyasî re rû bi rû man. Rejîma faşîst a Akp-Mhp bi riya qeyûman 3 şaredariyên bajarên mezin desteserkiribûn. Şaredariya Amed, Wan û Mêrdîn ji milê sedan polîsan hatin dorpêçkirin û destpêkê wêneyê serçete Erdogan li şaredariyan daliqandin. Bi henceta wek “Şaredarên HDP’yî perê Gel dişînin ji Çiya re” qeyûman ji bo Şaredariyan tayînkirin. Lê belê berajovî vê yekê, ji ber Şaredarên Gel ê HDP’yî deynê qeyûman didan û rastiya wan derdixistibûn holê, ew yek di dilê rejîma Akp-Mhp’ê de bibûn elem. Ji bilî vê yekê jî ji bo faşîzma Akp-Mhp binkeftina xwe ya di hilbijartinên Xwecihî de tezmîn bike, serî li rêbaza qeyûman dide û bi vî awayî dixwaze tola binkeftina xwe ya li Stenbol û Enqerê ji HDP’ê û Kurdan hilîne.
Qeyûmê dagirker çawa hatin ser Şaredariyê dîsa dest bi diziyê kirin û malê Şaredariyê ji bo serçete Erdogan û çeteyên wî wek Sûleyman Soysuz bikar anîn. Qeyûmê Mêrdînê bi zêdetirî 600 hezar lireyê tirkiye diyarî ji bo Erdogan û çeteyên wî kirî. Çeteyên Erdogan bixwe çûn gewherfiroşê û bixwe diyariyên xwe hilbijartin û wan kêliyan wêne bi wêne di torên civakî de parvekirin. HDP’ê kiryarên qeyûman yên ji pêvajoya 2016’an heta niha bi raporan eşkere kiribûn û derxistibûn holê ku qeyûman Şaredariyên Gel bi trîlyonan pere di bin deynan hiştîbûn. Bi talankirina Şaredariyên li Bakurê Kurdistanê faşîzma Akp-Mhp eşerek dibêje ku ew îradeya demokratîk a gel û îradeya sîndoqan nasnakin.
Ji bo gelê Kurd biryara faşîzma Akp-Mhp a qeyûman biryara kûrkirina dagirkerî û şer e. Ev rejîma ku tu pîvanê demokrasiyê û hiqûqê nasnake di plana xwe ya têkbirinê de îsrar dike. Lê ev yek wê bibe sedema têkbirina wan bixwe. Gel di pêşengtiya ciwan û dayikan her roj li dijî qeyûman li qadan ne û di nava Serhildanan de ne. Li hemberî dijminekî tu dixwaze dîroka me, nasnameya me, çanda me, zimanê me, welatê me û hebûna me tune bike, her şewazê Berxwedan û Serhildanê rewa ye. Bersiva herî mezin li dijî qeyûman wê begûman têkoşîna gel a şoreşgerî be. Serhildanên topyekûn ku ciwan jê re pêşengtî bikin wê sîyaseta qeyûman têk bibe û dawî li faşîzma Akp-Mhp bine.
NC/Hamza Munzur
