NAVENDA NÛÇEYAN- Rizgar Amed Nivîsand…
https://www.nuceciwan133.xyz/ku/archives/224569?swcfpc=1
3. Rêxistina Exlaqî û Siyasî ya Ciwanan: Avakirina Sosyolojiya Azadiyê
“Li dijî polîtîkayên şerê taybet ên modernîteya kapîtalîst ên ku ciwanan hedef digirin, xeta parastina herî xurt a ciwanan rêxistina exlaqî û siyasî ye.”
Ev rêxistin bi xwenaskirina kes ve, girêdana wê bi civakê re û beşdariya çalak a di têkoşîna azadiyê de tê şekildan. Di analîzên Rêber Apo de, ev rêxistinbûna ciwanan wekî bingeha sosyolojiya azadiyê tê pênasekirin.
Rêxistina exlaqî pira ku kes di navbera pergala nirxan û nirxên hevpar ên civakê de ava dike ye. Bi keşfkirina nirxên xwe yên hundirîn, ciwan bi normên exlaqî yên civakê re entegre dibin. Ev entegrasyon dihêle ku kes di nav civakê de berpirsiyariyê bigire ser xwe, hesta edalet û empatiyê pêş bixe. Rêxistina exlaqî bingeha berxwedana ciwanan li dijî gendeliyê ye.
Rêxistinbûna siyasî behsa beşdariya çalak a ciwanan di guhertin û veguherîna civakî de dike. Bi rêya rêxistina siyasî, ciwan pirsgirêkên xwe diyar dikin, çareseriyan derdixin holê û ji bo pêkanîna van çareseriyan çalakiyên kolektîf dikin. Di vê pêvajoyê de, ciwan ne tenê sîstema heyî rexne dikin, lê di heman demê de beşdarî avakirina rêziknameyek civakî ya alternatîf dibin.
Di analîzên Rêber Apo yên li ser ciwanan de, rêxistinbûna exlaqî û siyasî wekî beşên neqetandî yên pêvajoya rizgariya kesî têne hesibandin. Di vê çarçoveyê de, rêxistinkirina ciwanan ne tenê hilbijartinek takekesî ye, lê belê pêdiviyek civakî ye. Bi rêya rêxistinbûnê, ciwan hem potansiyela xwe derdixin holê û hem jî veguherîna civakê di rê ve dibin.
Navên sembolîk ên ciwanan mînakên berbiçav ên vê rêxistinê ne. Alî Çîçek, Mazlum Doğan, Mahsum Korkmaz (Egîd), Zekiye Alkan û bi hezaran kesên din ku em nikarin behsa wan bikin, nûnerên dîrokî yên rêxistina exlaqî û siyasî ya ciwanan in. Têkoşîna wan sembola lêgerîna azadiyê û berxwedana wan a rêxistinkirî ya ciwanan e. Ev nav delîlên zindî ne ku ciwan çawa dikarin bi rêxistinbûnê veguherînê biafirînin.
Dirûşmeya “Me bi ciwanî dest pê kir, em ê bi ciwanî bi dawî bikin” biryardarî û berdewamiya ciwanan di têkoşîna azadiyê de diyar dike. Ev slogan tekez dike ku ciwan ne tenê xalek destpêkê ye, lê di heman demê de heta dawiya têkoşînê mijarek çalak e. Bi vê dirûşmeyê, ciwan radigihînin ku ew hem hilgir û hem jî temamkerê têkoşîna azadiyê ne.
Ji ber vê yekê, rêxistina exlaqî û siyasî ya ciwanan di avakirina sosyolojiya azadiyê de roleke navendî dilîze. Ev rêxistin veguherîna takekesî û civakî ya ciwanan misoger dike, li dijî êrîşên modernîteya kapîtalîst berxwedanê peyda dike û bingehên rêziknameyek civakî ya alternatîf datîne. Ciwan bi rêya rêxistinbûnê hem azadiya xwe û hem jî azadiya civakê ava dikin.”
Wê berdewam bike…
