NAVENDA NUÇEYAN- Qedexe, şîdeta polîsan, binçavkirin, kuştin: Li Hindistanê, hema hema rojane zexta li dijî xwendekarên şoreşger û demokrat heye.
Di saetên serê 4’ê Sibata îsal de, çar xwendekarên Zanîngeha Jawaharlal Nehru (JNU) li paytexta Hindistanê New Delhi ji aliyê polîsan ve hatin girtin. Sûc: Tê gotin ku li dijî operasyona leşkerî û qirkirinê ya dewleta Hindistanê ya bi navê “Kagaar” li ser dîwaran spartine û slogan nivîsandine.
Operasyona Kagaar êrîşek leşkerî ye artêş û yekîneyên paramîlîter, da ku nifûsa xwecihî derxînin û herêmên gerîlayên rizgarkirî yên tevgera Maoîst li Hindistanê hilweşînin. Armanc tinekirina tevgera şoreşger e. Tenê di sala 2024’an de zêdetirî 350 gelê xwecihî û gerîla şehîd bûne.
Komunîst û Gelên Xwecihî Li Dijî Kolonyalîzm û Îstîsmarê
‘’Adivasi’’ yên xwecihî li deverên dûr ku ji hêla çavkaniyên xwezayî ve dewlemend in, wek Daristana Dandakaranya dijîn. Ji ber vê dewlemendiyê, bi dehan salan ji aliyê dewleta Hindistanê ya ku di berjewendiya neteweyî û navneteweyî de tevdigere, rastî koçberkirin û zordestiyê hatine.
Adivasi û hevalbendên wan li dijî vê êrîşa emperyal li ber xwe didin. Di vê berxwedanê de hêza herî xurt tevgera şoreşger a di pêşengiya Partiya Komunîst a Hindistanê (Maoîst) de ye. Ji sala 2004’an ve CPI (Maoîst) û Artêşa Gerîla ya Rizgariya Gel (PLGA) li dijî dewleta Hindistanê şerê gelan dimeşînin.
Tevgera şoreşgerî di têkoşîna Adivasiyan de ji bo hawîrdora xwe, axa bav û kalan û mafên xwe bi kûr ve girêdayî ye. Ji bo sermayeya neteweyî û navneteweyî metirsiyeke wisa mezin e ku dewleta Hindistanê tevgera Maoîst wekî “mezintirîn metirsiya ewlehiya navxweyî ya welêt” bi nav kir.
Dewlet bi kulm û tecrîdê bersivê dide
Ji bo tevgera xwendekar a Hindistanê, girêdana bi têkoşînên gelên xwecî û şoreşgeran re ji ber vê yekê xalek girîng e – rayedar bi zextê bersivê didin. Piştî binçavkirina 4 xwendekaran ji aliyê polîsan ve bi karwaneke ji 7 wesayîtan pêk dihat ji wir hatin veguhestin. Di dema lêpirsînê de, her çar xwendekar hatin lêdan û muameleya xerab, piştî lêpirsînê guhên xwendekarekî xwîn bûn. Dûv re bi saetan ji hêla saziyên îstîxbarata Hindistanê ve hatin binçavkirin. 16 saetan tu têkiliya wan bi parêzer û alîgiran re nebûn.
Li hemberî windakirina xwendekaran, di saetên piştre de bi sedan kes li zanîngehan û li kolanan çalakî pêk anîn. îtifaqek ji 38 rêxistinên şoreşger û demokratîk bi îmzeya xwe daxuyaniyek da û xwest tavilê bê berdan. Her çend 4 xwendekar niha serbest hatine berdan jî, bûyer ji bilî bûyerek veqetandî ye.
Xwendekar hêrsê veguherînin berxwedanê
Tenê hefteyek şûnda, li zanîngehek din li New Delhi, 20 xwendekar di dema xwenîşandana xwe de li dijî derxistina bi darê zorê ji bo çalakiya siyasî hatin girtin. Polîsan bi saetan binçavkirin red kirin û tenê piştî xwepêşandanên girseyî xwendekar serbest berdan.
Roja 1’ê Adara îsal, Wezîrê Perwerdeya Hindistanê serdana zanîngeha Jadavpur a rojhilatê wî welatî ragihand. Piştre bi sedan xwendekaran plan kirin ku li zanîngehan li dijî tinekirina mafên demokratîk xwepêşandanan bikin. Dema ku tê texmînkirin bi hezaran alîgirên partiya desthilatdar a dewletê Trinamool Congress (TMC) kampusê dorpêç kirin û bi daran êrîşî xwendekaran kirin, wezîrê perwerdehiyê hewl da ku ji rewşê xilas bibe.
Erebeya wî ajot nav girseya xwepêşanderan. Endamê Eniya Xwendekarên Şoreşger (RSF) bi ser ket û ji wê demê ve bi giranî birîndar bû li nexweşxaneyê; Deh xwendekarên din neçar man ku dermankirina bijîşkî bistînin.
“Her dilopek xwînê ya ku li ser axa zanîngehan bikeve wê tenê berxwedana milîtanan xurtir bike,” daxuyaniyeke ku çend demjimêran piştî bûyerê hate belavkirin.
