NAVENDA NÛÇEYAN –
Çima rêxistinek xwe Kurd dihasibîne û ruxme vê roja îroyîn de rolek ewqas kirêt dileyîze?
Gelek mirov ji bona siyaseta KDP a kiret yê ku îro dijberî Rojava dimeşîne matmayî dimînin. Hinek kes qalê dikin ku KDP bi bivir li linge xwe daye.
Milekî hevdîtinên ser kongra netewî tên kirin, milek din jî him tevgerên Kurdan him jî gelê Kurd her roj bahsa zaruriyeta yek bûyîna Kurdan dikin. Bi gotinek din Kurd îro ji bona mijarên netewî pirr zêde bi hêstiyarî tevdigirin. Ruxmê vê çima KDP bi israr erîşên xwe yên dij netewî didomîne?
Rêber Apo di sala 2013’da pevajoyek nû destpêkirî bû. Dixwast ku pirsgirikên heyî bi rê û rêbazên demokratik û bê çek çareser bike. Ji bona we jî gelek hewldanînên mezin hatin nişandan. Gerîla li bakûr berve başûr veguest, leşkerên Tirk yên ku dîl dest gerîla de bûn hatin berdan, agirbest hat îlan kirin. Her wiha gelek gavên ku li bizava azadî hatin xwastin bizava azadî cîh anî. Lê mixabin dewleta Tirk bi rêbertiya AKP derve gotinan, derve gîro kirin û egle kirinê ango mijûl kirine, rastî jî tiştek nakirin.
Niha hina baştirîn femdibe ku AKP ji bona ku karibe bi rehatî dijberî Sûriye şere xwe bimeşîne bi rêber Apo’re rêyên hevdîtina vekiriye. Goranî xwe li bakûre Kurdistan pişt ev şerî pirr giran yê ku di sala 2012 de milê gerila ve hatiye meşandin bide rawestandin ango bide seknandin pê leystokan geriyaye. Da ku karibe bi rehatî plansaziyên xwe ser Sûriye û Rojava bimeşîne.
Lê mixabin planên dewleta Tirk nameşîn. Beravajî dewleta Tirk siyaseta xwe ya ser Sûriye wendakir û têk çû. Dilê xwe da bi girtina Sûriye ve dewleta Tirk dixwast helmetek mezin ji bona rojhilata navîn biaveje.
Wek me got mixabin planên AKP pek nehatin cîh û AKP têk çû. Him têk çû him jî siyaseta xwe û ya DYA ket nakokiyek pirr giran. AKP û DYA ewqas ketin nav nakokiyan ku di helbijartinên herêmî de DYA piştgiriya partiyên dîtir kir.
Mijar dirêje, detayên vana dibe ku pêwîst nekin em li vir bînin ser ziman. Encam de AKP tengaviyek pirr giran jiya û hina jî dijî. Ji bona ku AKP karibe nav van pirsgirikan de xwe xalisbike pêwîste helmetêk ango hamleyek bike. Ev jî tê wateya ku AKP şerekî dijî Sûriye derbixe û Rojava dagirbike.
Em bala xwe bidinê eger AKP karibi Rojava bigire vê deme ê karibi ewqas tengaviyên ku dijî derbas bike. Ev mileke. Milê dîtir de yê karibi peywendiya xwe bi DYA carek din baştir bike.
Dewleta Tirk va demeke taybet peywendiyên xwe bi KDP datîne. Heta em kanin bejin ku îro aboriya başûr sedî 90 ser Tirkiye ve dimeşe. Ev jî dihêli ku KDP bi AKP were girêdan. Dîsa ewqas bazirganiya bi dewleta Tirk ve tê kirin. Dîsa bazirganiya petrola tê kirin. Û yek jî hewkariyek asta jorîn de jî heye û herkesek ve rewşê dibîne û dizani.
Dîsanî navbera KDP û AKP peymanên dîtir jî hena. Me ev peymanên heyî çuyîna Barzanî li Amed’e û çuyina Barzanî yê bûçik li Wan’e de dît. Çûyin ser esasî piştgiriya pirr zede ji bona helbijartinên herêmî bûn. Dîsa çûyîn ji bona ku karibin dijberi bizava azadî hinek rexistina derbixin holê bû. Hüda-Par wiha derket hole.
Bêguman navbera AKP û KDP tifaqa mezin ser Rojava bû. Pêwîste Rojava tecrîd bikin. Dorpêç bikin. Ambargo daynin. Em bîra nekin hina bervê 2 salan belgeyek dewleta Tirk ketibû medya civakî. Dîsa belgeyek ser televîzyona Rudaw yê çawa kar bike jî ketîbû medya civakî. Rudaw yê çawa dijî şoreşa Rojava kar bike, yê çawa dijî tevgera azadî kar bike, hemû têda hebûn. Dewleta Tirk ango MİT’a Tirkan yê çawa Rudaw fînanse biki jî ma dîti bû.
Cîrok direje; ambargo, pere dayîna çeteyan, deriyê Sêmalka girtin, çek dayina El Partiya ku yekser KDP ango Barzaniyan ve giredayî. Niha jî xendeqa hatiye kollandin.
Milek dewleta Tirk kollandinan dike milek jî KDP dike. Milek dewleta Tirk erîş dike milek din jî KDP erîş dike ser Rojava. Yek jî medya civakî de axaftinên rayedarên Tirk derketin. Û li wêdere em dibînin ku dewleta Tirk amedakariyek erîşe dij Rojava dike. Dixwazin li Rojava Kobanîi bixin. Dema Kobanî bixin ve deme şun ve Afrîn bixin û pera jî amadekariyek ji bona xistina Cîzre were kirin.
Niha çekirina xendeqan baştirîn tê femkirin. Ango KDP çima ruxme ku îro qala kongra netewî tê kirin ewqas xendeqen dikolîne û ewqas erîşe Rojava dike. Dîsa çima dibejin ku li Rojava ti şoreş nîne tenê rewşek demî heye û dema ev rewşa demî derbas bû ev rewşa jî yê dawî bibe.
Erê niha her tişt baştirîn femdibe. KDP bi dewleta Tirk ve ango hewre amadekariyek erîşek ser Rojava dikin. Ji bona ve ewqas derew. Ewqas erîş. Ewqas şilu kirin.
Em bala xwe bidin gotina vezerata peşmergeyan ev bîryar girt, piştra gotin hukumeta herêmî girt, piştra jî gotin hukumeta navendî girt. Lê her care yek ji van saziyan bersiv da û gotin tiştek wîsa nîne. Û her care ispat kirin ku KDP derewa dike.
Xuyiya ye ku dewleta Tirk ango AKP soz daya KDP ku parçeyek Rojava bidin van. Ango Rojava navbera xwe da parçe bikin.
Carek din em bejin, niha plansaziya KDP hina baştir femdibe. Plansaziya dewleta Tirk jî baştir femdibe.
Lê pêwîste herkesek hesabên xwe baş bike. Da ku piştra dema mirov diçe pirinçe xalkê ji bona ku dest bixe, mirov li bulgure dest xweda nebi.
Dîsa pêwîste ku her Kurde ku xwe welatparêz dihasîbîne hember tevahî siyasetên KDP yên qirej bi hêstiyarî tevbigere.
Ji nivîsên şehîd Qasim Engîn…
