FRANSA – Rûniştina havînê ya kampa ciwanan a du salan carekê li Fransayê di navbera 24-28’ê Tebaxa 2025’an de pêk hat. Kamp, ku ciwan bi rojan tijî çalakiyên perwerdehî û civakî li hev civiyan, careke din salek bi coşek mezin bû.
Çalakî û atolyeyên cûrbecûr li seranserê kampê hatin lidarxistin, û ciwanan jî derfet dîtin ku ramanên xwe bi rêya nîqaşan parve bikin û nîqaş bikin.
Yek ji atolyeyên herî populer ên li kampê li ser “komunan” bû. Bi rêya nîqaş û rahênanên pratîkî, ciwanan derfet dîtin ku çanda parvekirin, hevgirtin û jiyana hevbeş bi awayekî rasterast biceribînin.
Nêzîkî 30 ciwan ji derdora Villiers-le-Bel, Grigny-Melun, Drancy û Creil, û her weha ji Marsîlya û Marignane li herêma başûrê Parîsê beşdarî kampê bûn.
Êvara 24’ê Tebaxê, ciwan li kampê kom bûn da ku bêtir li ser hev fêr bibin, ji tecrîd û tengasiya psîkolojîk a pergala lîberal dûr bikevin, sohbetan bikin û lîstikên mîna vampîr û gundî bilîzin.
Roja yekem a perwerdeyê bi danasîna bernameyê dest pê kir. Beşdaran li ser mijar û çalakiyên semînerê yên ku li seranserê kampê werin lidarxistin agahdar kirin, û agahdariyên girîng jî li ser exlaqê giştî hatin dayîn. Beşdarbûna dilxwazî di mijarên perwerdeyê de jî hate teşwîq kirin, ku di bin çar sernavên sereke de hatine saz kirin: “Perwerde”, “Çand û Exlaq”, “Aborî”, û “Medyaya Dîjîtal û Çapemenî”.
Perwerde bi axaftina her beşdarvanek ji bo nirxandina pêvajoya siyasî dest pê kir. Piştî vê yekê, “Manîfestoya Civaka Demokratîk û Aştiyê” ya Rêber hate xwendin û nîqaş kirin.
Bi vê yekê perwerdehiya roja yekem bi dawî hat. Nêzîkî du saet ji bo lêkolîn û mijara komên nîqaşê yên êvarê hatin veqetandin. Di vê heyama du saetan de, wan materyalên wekî Paraznameya 5’emîn a Rêber APO, notên nirxandinê yên hevalên din û medyaya dîjîtal şêwir kirin.
Di dawiya heyama du saetan de, ciwan êvarê kom bûn û pêşkêşiyên komên nîqaşê yên xwe parve kirin, ku bi “Sosyalîzm çi ye? Divê çawa be?” dest pê kir, dû re “Dewlet û Demokrasî” û di dawiyê de, “Komun çi ye? Çawa tê rêxistin?”, û her endamê komê axivî.
Di roja duyemîn a perwerdehiyê de, saet 9:00 sibehê, ciwanan di semînera “Perwerdehiyê” de bi berfirehî wate û girîngiya perwerdehiyê, fonksiyona wê di pergala kapîtalîst de û sosyolojiya Fransa rave kirin. Komunê her wiha bandorên perwerdehiya partiyê li ser kesan û civakê nîqaş kir, û bal kişand ser rola perwerdehiyê di pêşxistina berpirsiyariya civakî û hişmendiyê de. Piştî bersivdayîna pirsên piştî pêşkêşkirinê, komuna semînera perwerdehiyê bi dawî kir.
Di navbera nîvro de, ciwanan bi çalakiyên kolektîf û govendên kevneşopî enerjiya kampê zêde kirin û atmosferek coş afirandin.
Piştî navbera nîvro, semînera “Çand û Exlaq” dest pê kir. Di nîqaşan de wate û girîngiya têgehên “Çand” û “Exlaq”, rejîma qirkirina çandî ya li Kurdistan û Ewropayê hatiye sepandin, girîngiya dîrok, ziman û nasnameyê, û di dawiyê de, çawaniya parastina xwe li dijî polîtîkayên şerê taybet hebûn.
Piştî bidawîbûna perwerdehiya roja duyemîn, ciwanan beşdarî çalakiyên cûrbecûr bûn, di nav de voleybol, kişandina destmalan û tenîs.
Di bernameya êvarê de, ciwanan fîlma “The Magnificent Debaters” temaşe kirin, ku li ser çîrokeke rastîn hatiye çêkirin. Fîlm çîroka komek xwendekarên reşik vedibêje ku, tevî hemû astengiyan, di salên 1930’an de li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê rastî astengî û çewisandinê hatine û di warê nîqaşê de serkeftinek mezin bi dest xistine. Bi rêya fîlmê, ciwanan derfet dîtin ku girîngiya wêrekî, baweriya bi xwe û hêza derbirînê bibînin. Fîlm, ku rasterast bi semîner û atolyeyên ku di rojê de hatine lidarxistin ve girêdayî bû, careke din nirxa çanda nîqaşê, ramana rexnegir û azadiya derbirîna ramanan bi bîr xist. Ciwanan raman, nêrîn û tiştên ku jê hez dikin/nehez dikin li ser fîlmê anîn ziman.
Rûniştina êvarê bi temaşekirina vîdyoya dawî ya Rêber APO berdewam kir.
Beşdar ji van vîdyoyan pir teşwîq û enerjîk bûn, û piştî kampê hatin motîve kirin ku di warê xwe de xebatek dînamîktir bidomînin.
Di 27’ê Tebaxê de, roja sêyemîn û ya dawî ya perwerdeyê, Komuna Aborî semînera sibehê lidar xist. Wan aboriyê ne tenê ji hêla pere û bazarê ve, lê di heman demê de ji hêla çawaniya dabînkirina pêdiviyan ve jî pênase kirin. Hat ravekirin ku jiyana kapîtalîst kesan îzole dike û newekheviyê diafirîne. Berevajî vê, hate tekez kirin ku aboriya komunal modelek li ser parvekirin û hevgirtinê pêşkêş dike, ku tê de her kes beşdarî pêvajoyên hilberîn û biryardanê dibe. Wekî din, mînak hatin dayîn ka çawa kooperatîf dikarin di civakê de wekî avahiyên hevgirtinê, alternatîfek ji bo kapîtalîzmê, rolek girîng bilîzin.
Di dema navberê de, ciwanan bang li “Meşa Dirêj” kirin ku di navbera bajarên Koln û Dortmundê yên Almanya de ji 9 heta 13’ê Îlonê were lidarxistin, û hevpeyvînên kurt li ser kampê hatin kirin.
Ciwan bawer dikin ku zanîn û ezmûnên ku wan di dema kampê de bi dest xistine dê beşdarî karê wan ê pêşerojê bibin.
Piştî navberê, komuna “Medyaya Dîjîtal û Çapemeniyê” semînera dawîn girt ser xwe. Rola çapemeniyê di têkoşîna civakî de, berpirsiyariya ragihandina rastiyê, û derfetên ku ji hêla dîjîtalîzekirinê ve têne pêşkêş kirin hatin nîqaş kirin. Li ser kevneşopiya çapemeniya azad tekez hat kirin û Cîhan Bilgin, Nazım Daştan, Halil Dağ û xebatkarên din ên çapemeniyê yên ku di vê rêyê de şehîd bûne hatin bîranîn.
Piştî vê yekê, çalakiyên çapemeniya ciwanan li Ewropayê hatin nirxandin; Red Star, Nûçe Ciwan û hesabên ciwanan ên Instagramê yên cûrbecûr wekî mînak hatin bikar anîn. Li ser feyde û zirarên medyaya dîjîtal nîqaşek hat kirin. Nirxandinek statîstîkî ya dema karanîna rojane ya beşdaran bi lêkolîna hin daneyên têlefonên wan hat kirin, bi vî rengî bandora medyaya civakî li ser jiyana takekesî û civakî bi awayekî berbiçav hat nîşandan, ku di roja dawîn a perwerdeyê de bi dawî bû.
Piştî bidawîbûna perwerdeyê, çalakiyên kolektîf ên cûrbecûr berdewam kirin.
Şeva moralê êvarê bi vekirina komîteya amadekar û derketina ser dikê ji aliyê koroya şeş kesan ve dest pê kir. Koro û dilxwazên ferdî stran û helbest xwendin. Hemû ciwanan “Wake Up Youth” û “Lexin Birano” gotin. Piştre, rexne, rexnedayîn, pêşniyar û kêmasiyên wan hatin nîqaşkirin û komîteya amadekariya kampê gotareke dawîn pêşkêş kir. Piştî axaftinê, şeva moralê û bernameya perwerdeyê bi dirûşme, çepik û coşek mezin bi dawî bû.
Di sibeha 28’ê Tebaxê de, ciwanan ji hev xatir xwestin û ji kampê derketin.
