NAVENDA NÛÇEYAN –
Mehmet Alî Ertaş
Em çawa Newrozê pênase dikin? Em çawa wateyê didin Newrozê? Çima Newroz ew qas ji bo kurdan girîng e? Divê em çawa wateyê li Newrozê bar bikin? Em tenê wekî roja nû û hatina biharê pênase bikin em çiqas heqê wateya Newrozê didinê gelo? Çima herî zêde zarok û ciwan ji Newrozê hez dikin?
Ji bo em van pirsan bibersivînin, ez dixwazim der barê Newrozê de çend pênaseyan bikim. Li gorî hizirin û ponijandina xwe ya li ser Newrozê çend wateyên difikirim parve bikim. Li gorî hizirîna min û piraniya civakê;
Newroz helwest e. Newroz agir e. Newroz ruhê hebûnê ye. Newroz hişyariya mirov a ji xewa tarî ye. Newroz kurd e. Newroz azadî ye. Newroz hebûn û xwebûn e. Newroz zindîbûna jiyanê ye. Newroz xwenûkirin e. Newroz azadî ye. Ev pênaseyên ku piranî ji aliyê civakê ve tên kirin ne pênaseyên ketober in. Ne gotinên ji rêzê ne. Her pênaseyek xwedî wateyek e.
Newroz çima helwest e. Ji ber ku Newroz şahî û cejna kesên bindest a li dijî serdestan e. Ji bo dijberiya xwe ya li dijî serdestan bînin ziman vê helwesta xwe bi geşkirina agir diyar dike. Li gorî efsaneya Newrozê Dehaqê zalim mejiyê zarok û ciwanê kurdan dixwe. Zarok û ciwan pêşeroja civakê ne. Bi xwarina mejî pêşerojê bê aqil dihêle. Pêşeroja civakêtarî dike. Lê kurd bi pêxistina agir pêşeroja xwe ronî dikin. Bi agir helwesta xwe ya li dijî tariyê nîşan didin.
Newroz agir e. Çima? Ji ber ku Newrozê bi agir pîroz dikin. Ji ber ku agir pêşiya wan ronî dike. Agir poliîtîk e. Agir aqil e. Agir roni dike. Agir diparêze. Agir tariyê winda dike. Agir hişyar dike. Ji ber vê yekê Newroz agir e. Ronahî ye. Zanîn e. Aqil e.
Newroz ruhê hebûnê ye. Ji ber ku hem Kawayê hesinkar û hem jî Kawayê hemdem Mazlum Dogan bi pêxistina Agirê Newrozê, dest bi pêvajoyek nû nikirine. Pişta xwe dane mirinê û berê xwe dane jiyanê. Li jiyanê vegeriya ne. Dest bi pêvajoya berxwedanê kirine. Berxwedan bi ruh pêş dikeve. Cihê ku ruh lê tune be, berxwedan jî lê pêş nakeve. Newroz zindîkirina wî ruhê berxwedanê ye.
Newroz hişyariya mirov a ji xewa tarî ye. Ji ber ku bi agirê Newrozê êdî mirov zaliman dibînin. Bi agirê Newrozê êrîşa li dijî xwe dibînin û dest bi parastinê dikin. Dest bi berxwedanê dikin. Dest bi serhildanê dikin. Kesên hişyar nebin, nikarin koletiya li ser wan tê ferzkirin bibînin. Kesên vê yekê nebinin nikarin helwestê jî nîşan bidin. Nikarin li mafê xwe ji xwedî derkevin. Kesên hişyar dibin êdî zilmê qebûl nakin. Êdî bindestî û koletiyê qebûl nakin. Ji ber vê yekê hişyariya ji xewa tarî ye.
Newroz kurd e. Ji ber ku yên wate û girîngî dane Newrozê gelê kurd in. Ji ber ku yê Newroz kirine çand gelê kurd e. Ji ber ku yê li dijî zilmê serî rakiriye û bi agir ev destpêk pîroz kiriye kurd e. Êdi kurd bi Newrozê û Newroz bi kurdan bi wate dibe.
Newroz hebûn û xwebûn e. Bi pêxistina agirê Newrozê êdî kurdan ji tunebûnê re gotine bes e. Berê xwe dane hebûnê. Dawî li tunebunê anîne û ji bo hebûnê têkoşiyane.
Newroz azadî ye. Azadî serîrakirina li dijî koletiyê û zilmê ye. Azadî parastina nirxên civakê û mirovahiyê ye. Azadî parastina nirxên jiyanê ye. Azadî parastina nirxên mirovahiyê ye.
Newroz zindîbûna jiyanê ye. Dehaqê zalim bi xwarina mejiyê zarok û ciwanê kurd, jiyan qetil dikir. Pêşeroj qetil dikir. Dehaq navê kuştin, tunebûn, koletiyê bû. Lê Kawayê hesinkar li dijî Dehaqan, Kawayê hemdem Mazlum Dogan jî li dijî dehaqên nûjen li dijî zilma Zindana Amedê ku kuştin û tunebûn li kurdan ferz dikirin, bi sekn û peyama geşkirina Agirê Newrozê bûn sembola, ruh, azadî, hişyarî û azadiya gelê kurd. Ji ber vê yekê Newroz Mazlum Dogan e. Newroz Agirê Azadiyê ye. Newroz helwesta li dijî înkar, îmha û tunebûne ye. Ji ber ku zarok van hemû têgehan di xwe de diparêze, Dehaq xwestiye mejiyê zarokên kurdan bixwe. Ji ber ku Kawa jî bi agirê Newrozê zarok ji vê komkujiyê rizgar kirine, zarokên kurdan ji nûve li jiyanê vegeriya ne. Ji ber vê yekê zarokên kurdan ji agir hez dikin. Xwe di ser agir re çeng dikin. Ji ber ku agir zarok ji mirinê xelas kirine. Agir û Newroz ji bo zarokan pîroz e.
Em jî bi vê hest û helwestê, bi vî ruh û zanînê Newroza hemû gelê kurd û Newroza gelê bindest pîroz dikin. Newroza we pîroz e.
WELAT
