HABER MERKEZİ- Hurî, Mitani, Roma, Yunan, Bizans olmak üzere insanlığın en eski yerleşim yerlerinden biri olan yine insanlık tarihinin boy gösterdiği işgal altındaki Efrin ve Serêkaniye’de Kürt halkının ve bölgenin hafızasını yok etmeye çalışan işgalci Türk devleti ve çeteleri binlerce yıllık tarihi mirası talan etmenin yanı sıra var olan mirası kendilerine mal etmek için özel bir grup kurduğu öğrenildi.
Lekolin org’un paylaştığı verilere göre Mayıs ayının başında Türk devletine bağlı çetelerin sözde Eğitim Meclisi Serêkaniye ve köylerinden 30 tarih öğretmenini kirli planlarını hayata geçirmek üzere topladı. Toplanan öğretmenlerin Riha(Urfa) eğitim kurulundan bir heyet ve İmarata bağlı Adil Hami Yusif adındaki tarihçiyle beraber Serêkaniye’de tarihi Til Helef’e götürüldü.
Edinilen bilgilere göre Til Helef’teki kısa toplantı ve gezinin ardından Bakur Kürdistan’a geçen grubun, yaklaşık 25 gün boyunca tarih ve tarihi bölgeler üzerine eğitim alacakları belirtildi.
Özel bir eğitimden geçirilecek grubun Til Helef’in tarihi rol ve misyonunu işgalci Türk devletinin özel savaş politikaları çerçevesinde Kürt halkının tarihi varlığını inkar ve imha konsepti üzerinden yansıtılması hedeflendiği bilgisine ulaşıldı.
Bir yandan tarihi mekanlar talan edilip antik eşyalar çalınırken diğer yandan da var olan tarihi kültür işgalci Türk devletine mal edilmek istenmektedir.
TARİHİ MİRASLAR TALAN EDİLMEYE DEVAM EDİLİYOR
Bunun yanında Efrin ve Serêkaniye’deki tarihi mekanları talan etmeye devam eden işgalci Türk devleti ve çetelerinin şimdi ve geçmiş pratiklerine bakacak olursak;
Edinilen bilgilere göre, Rejim güçlerinden ayrılan ve işgalci Türk devletinin komutasında görev yapan Albay Muataz Raslan liderliğindeki 1. Feylaq çeteleri Efrin şehrinde Suriye-Türkiye sınırı yakınında bulunan ve UNESCO’nun tarih mirasları listesinde yer alan Nebi Huri Kalesindeki eski eserleri ve bölgedeki antikaları çalmaya devam ediyor. Yine Türk devleti ve çeteleri Şêrawa’ya bağlı Dermişmiş ve Beradê köyündeki antik eserleri yağmaladıktan sonra yeni kazı çalışmalarına başladıkları öğrenildi.
Birçok farklı uygarlık ve medeniyete sahiplik eden Efrin; Hurî, Mîtanî, Roma, Yunan ve Bizans imparatorluklarının yerleşim yeri arasında da bulunuyor. Tarihsel geçmişi önemli bir yere sahip olan Efrin ve bölgesinde 72 tarihi tepe, 5 kale, günümüze kadar gelebilen 5 tarihi köprü bulunuyor.
Yakın zamanda yağmalanarak Türkiye’ye kaçırılan ve Maabatlı, Raco, Şaran, Şeyh Hadid ve Der Belut bölgeleri de dahil olmak üzere işgal altındaki Efrin’e ait birçok köyde saldırı ve kazı çalışmaları yapılıyor.
2024 yılının başında Mabata ilçesine bağlı Şitka-Mirkan ve Kaxira köyleri arasındaki Bir El Tel tarihi alanı Ceyş El Weteni El Suri ve El Emşat çeteleri tarafından ağır makinelerle tahrip edilip yağmalandı.
İşgalci Türk devleti ve çetelerinin Efrîn’in tarihi eserlerine ve tarihine yönelik ihlalleri sadece bu alanlarla sınırlı kalmadı, Efrîn’de 144 tarihi mekan bulunuyor. İşgalci Türk devleti ve çeteleri Neandertallere ait kemiklerin bulunduğu ve tarihi 100 bin yıl öncesine dayanan El-Dîdriyê mağarasında da kazı yaparak, birçok tarihi eseri çaldı.
2018 yılında İşgalci Türk devleti, Efrîn’e yönelik saldırılarda tarihi M.Ö 1300’lere varan tarihi Eyn Darê Tapınağı’nı savaş uçakları ile bombaladı ve büyük bir bölümünü yıktı. Türk askerleri, işgalin ardından Eyn Darê Tapınağı’nda da kazılar yaptı ve birçok tarihi heykel buldu. Buradaki korsan kazılarda çekilen ve sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, tarihi heykellerin ikiye bölündüğü ve büyük zarar verildiği görülüyordu.
Efrîn’de tarihi eser kaçakçılığını sürdüren işgalci Türk devleti, Cindirêse ilçesinin güneyindeki tarihi Der Belut höyüğü de ağır iş makineleri ile kazdı. İşgalciler ayrıca yapılan suçlarını örtbas etmek için tarihi höyüğün tepesine askeri üs kurdu.
İşgalci Türk devleti ve çeteleri, Ereb Şêxo, El-Dîdriyê, Zivingê, Ibêdan, Sewan, Qurbe, Stêr, Ên Hecerê (Eyn Hecer), Kefer Rûmê, Cûmkê, Sindiyangê, Durumiyê ve Meydankê başta olmak üzere Efrîn’in farklı bölgelerindeki 35 tarihi höyüğü talan etti.
Talan ve tahrip edilen tarihi yerlerin birçoğu Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)’nun tarihi mirasları listesinde yer almasına ve UNESCO’ya göre savaşın yapıldığı alan tarihi bir yer olamaz ve halkının kültürü yok edilmez ilkesine rağmen işgalci Türk devleti aleni bir şekilde tüm yasa ve ilkeleri yok saymaktadır. Kuşkusuz işgalci Türk devleti ve çeteleri uluslararası güçlerin ve yetkili kurumların sessizliğinden güç almaktadır.
Militan RÊHAT
KAYNAK: Kürdistan Stratejik Araştırmalar Merkezi
