HABER MERKEZİ – Britanya’nın AB’den ayrılmasının ardından ABD ile birlikte bölgede etkili olan devletlere yönelik sert açıklamalar ile gündeme geldi. Rusya’yı uydusavar bir uzay silahı ateşlemekle suçlayan ABD ve Britanya, güveni suistimal olarak gördükleri bu hamlenin silah yarışında, uluslararası toplum için riskli sonuçlar doğurabilecek, tehlikeli bir hızlanma anlamına geldiğini belirtiyor.
Rusya’yı uydusavar bir uzay silahı ateşlemekle suçlayan ABD ve Britanya, güveni suistimal olarak gördükleri bu hamlenin silah yarışında, uluslararası toplum için riskli sonuçlar doğurabilecek, tehlikeli bir hızlanma anlamına geldiğini belirtiyor. Batılı müttefikler, Kremlin’i daha önce de uydusavar silah testiyle suçlamıştı. Fakat ilk kez uzayda konuşlandırılmış ve “yörüngedeki” bir silahın ateşlendiği yönünde suçlama yöneltiliyor.
Washington ve Londra, Rusya’yı bu operasyonu gizlemek için hileye başvurmakla itham ediyor. İki ülke, söz konusu füzesavar silahın uzayda araştırma ve inceleme için bulunduğu iddia edilen Cosmos 2543’ten gönderildiğini iddia ediyor.
Birleşik Krallık (BK) Uzay İdaresi Başkanı Hava Tümgenerali Harvey Smyth şunları söyledi: Bu tür eylemler uzayın barışçıl amaçla kullanılmasını tehdit ediyor, uydulara ve dünyanın bağlı olduğu uzay sistemlerine tehlike teşkil edebilecek uzay çöpü oluşturma riski taşıyor. Rusya’yı bir daha böyle testler yapmaktan kaçınmaya çağırıyoruz.
ABD Uzay Komutanlığı ve ABD Uzay Kuvvetleri Uzay Operasyonları Komutanı General John W. Raymond ise şöyle konuştu: Bu, Rusya’nın uzay merkezli sistemler geliştirme ve test etme çabalarının devam ettiğine dair yeni bir kanıt sunmakla birlikte, Kremlin’in ABD’nin ve müttefiklerinin uzaydaki varlıklarını tehdit altına sokacak silahlar kullanma yönünde daha önce yayımladığı askeri doktrinlerle de örtüşüyor.
Yöneltilen suçlamalar, BK ve Rusya arasındaki ilişkilerin halihazırda gergin olduğu bir zamanda, İstihbarat ve Güvenlik Komitesi’nin (ISC) Rusya’nın Britanya siyaseti üzerindeki etkisine ilişkin uzun zamandır beklenen raporunun yayımlanmasının üzerinden sadece günler geçtikten sonra geldi. Söz konusu soruşturmada, birbiri ardına gelen Muhafazakar başbakanlar yıllardır dile getirilen uyarılara rağmen Kremlin’in Brexit referandumuna müdahale edip etmediğine dair yeterli tahkikatı yapmamakla suçlanıyor.
Bu hafta Dışişleri Bakanı Dominic Raab da, ABD ile Brexit sonrası ticaret görüşmelerine ilişkin sızdırılmış bir hükümet belgesini kullanan Rus aktörlerin 2019’daki BK genel seçimlerine müdahale etmeye çalıştığını iddia etmişti. Trump yönetimi geçen yıl aralık ayında ABD’nin kendi Uzay Kuvvetleri’ni oluşturmasına, Rusya ve Çin’in sahip olduğu uydusavar silahları gerekçe göstermişti. ABD yönetimi, Rusların 15 Temmuz’da füze fırlatmasından günler önce, Rusya’yla karşılıklı uzay güvenliğine dair bir zirvenin planlandığını duyurmuştu.
Fiilen ABD’nin silah kontrolü ve uluslararası güvenlikten sorumlu müsteşarı olan Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Christopher Ford, “Bu hadise, Rusya’nın uzay silahlarının kontrolünü savunurken ikiyüzlü davrandığını vurguluyor: Moskova hem yere konuşlandırılmış uydusavar kapasitesini hem de görünüşe bakılırsa yörüngede bulunan uydusavar silahları kapsayan karşı-uzay programını durdurma konusunda açıkçası hiçbir niyet taşımazken ABD’nin yeteneklerini sınırlamayı amaçlıyor” dedi.
Batılı güvenlik yetkilileri Rusya’nın eyleminin, aralarında istihbarat toplama, iletişim, navigasyon ve askeri faaliyetlere yönelik erken uyarı sistemlerinin de bulunduğu çeşitli nedenlerle, uyduların daha fazla kullanılmasıyla geliştiğini söylüyor.
On yıllardır sadece dört ülke (Rusya, ABD, Çin ve Hindistan) uydusavar yeteneklerini sergiledi. Ve uzay, birtakım ülkeler uzay merkezli sistemler için komuta ve kontrol sistemleri kurarken, yeni bir cephe olarak görülüyor. Rusya’nın son hamlesi, Rusların yakın geçmişteki uzay etkinliklerinin seyrettiği rotanın bir parçası.
ABD ordusu şubat ayında iki Rus uydusunun bir Amerikan uydusuna doğru yakın manevra yaptığını, nisan ayındaysa Moskova’nın yere konuşlandırılmış bir uydu önleme füzesinin test fırlatışını gerçekleştirdiğini bildirmişti.
Ağustos 2018’de Washington “çok anormal davranışlar” sergileyen bir Rus uydusunun silah olabileceğini belirterek endişesini belirtmiş, Moskova’ysa bu suçlamayı “temelsiz ve iftira niteliğinde” diye tanımlamıştı.
Geçtiğimiz dönemlerde söz konusu tehlikeli ve tehdit olarak görülen uydu hareketini Britanya ve ABD de gerçekleşmişti.
Kürdistan Stratejik Araştırmalar Merkezi
