HABER MERKEZİ
1979 İran Halk Devrimi ve Humeyni liderliğindeki İslami güçlerin iktidara gelmesinin ardından yeni yönetime karşıt olan Kürt yurttaşlar ‘İslam Cumhuriyeti’nin kabulü’ için yapılan bir referandumda İslam Cumhuriyeti’ne ‘Hayır’ oyu verdi. Bunun üzerine Kürt güçleri ve Kürtler dönemin İran yetkililerinin baskısıyla karşılaştı. Bu nedenle bu bölgelerde savaş çıktı.
39 yıl önce bugün, dönemin Mahabad Kaymakamı Hamidreza Culayi Purhate’nin emriyle İran rejimi tarafından Tebriz cezaevindeki Mahabadlı 59 gencin kurşuna dizildiği haberi yayınlandı.
İran rejiminin özelliklerinden biri de toplu idamlar ve kurşuna dizmelerdir. Humeyni’nin iktidara gelmesiyle birlikte Kirmanşan’daki Dêzil Abadî Cezaevinde bulunan 11 Kürt yurttaşın kurşuna dizilmesiyle başlayan bu süreç, bugüne kadar devam ediyor.
Kürt güçleri 1979’daki halk devrimiyle birlikte Humeyni liderliğinde İslami güçlerin iktidara gelmesine karşı çıktı. İslam Cumhuriyetinin oylandığı referandumda Kürtler ‘hayır’ oyu kullandı. Bu nedenle Kürt halkı ve Kürt partileri iktidarın kiniyle karşılaştı.
İran rejim güçleri de Kürt halkının mücadelesi ve direnişiyle karşılaşınca, Kürt bölgelerinde askeri güçlerini artırarak bu bölgeleri kontrol altına almak istedi. Rejim, bölgeye binlerce asker getirerek Kürt halkının direnişini yok etmek istedi.
İran rejimi bu süreçte Kürt partilere yardım ettikleri veya destek verdikleri bahanesiyle yüzlerce Kürt gencini cezaevine kapattı. Yenilgisini örtmek için Kürt gençlerini idam etmeye ve katletmeye başladı. Aynı yıl onlarca Kürt gencini Sine Havaalanında kurşuna dizdi. Kirmanşan’dan Urmiye’ye kadar onlarca genç Kürt devrimci, özgürlük talep ettikleri gerekçesiyle İran rejimi tarafından katledildi.
Bu süreçte Mahabadlı çok sayıda Kürt genci İran rejimi cezaevlerinde alıkonulmuştu. İran rejimi başarısızlığını örtmek için 1983’ün Mayıs ayı sonunda 59 Mahabadlı Kürt gencini birkaç dakika içinde Tebriz Cezaevinde yargılayıp, idama mahkum etti ve aynı cezaevinde kurşuna dizdi. Ancak bu gençlerin katledildiği haberi Mahabad kaymakamının emriyle 2 Haziran 1983 tarihinde yayınlandı. Katledilen gençlerin çoğu 18 yaşından küçüktü.
Katledilen gençlerden bazılarının isimleri şöyle:
Zêro Teymur
Ferzende Haci Sediq
Mesture Şehsewari
Nesrulah Qedusi
Tahir Heqiqi Selim
Hamid Nuri Muhmedemin
Sofi Ebdula Muhmedi
Muhemed Cemil Ercumendi
Weli Cewahêri
Muhemed Salih Meazi
Qadi Şêxozadi Ebdula
Muhemed Mehmudzade
Hoşeng Mihemedi
Mirza Ebdula
Ebdula Şame
Kake Ehmed
Xidir Xefuri
Resul Seferi
Katliamın üzerinden 39 yıl geçmesine rağmen Kürt gençlerin cenazeleri henüz ailelerine teslim edilmedi ve nereye defnedildikleri söylenmedi.
İran rejiminin Kürtlere yönelik katliamları günümüzde de devam ediyor. Onlarca Kürt genci İran cezaevlerinde idama mahkum edildi. İran rejimi hala Kürtlere karşı zulmüne son vermemiştir. Kürtler yıllardır çeşitli bahanelerle idam edilmekte ve katledilmektedir. 8 Eylül 2018 tarihinde Ramin Hisên Penahi, Zanyar Muradi ve Loqman Muradi toplu bir şekilde idam edildi.
İran rejiminin Kürtlere yönelik gerçekleştirdiği toplu katliamlar devam ediyor. Öte yandan Kürt kolberler sınırlarda vurularak katlediliyor.
Rojhilatê Kurdistan’da Haziran ayı toplu infazların yıl dönümü olarak biliniyor. Bunun nedeni, 4 Haziran 1980 tarihinde İran İslam Cumhuriyeti rejiminin iktidarı ele geçirerek, bir yıl içinde birçok siyasi aktivist, devrimci ve önde gelen kişiyi katletmesidir.
