NAVENDA NÛÇEYAN – Başur Hoyük a ku li bajarê Sêrtê ye, li xaçerêya Mezopotamya û Anadoluyê wek yek ji wargehên herî girîng ên serdemê derdikeve pêş. Di kolandinan de gorên kesên bi navûdeng, û her wiha bermahiyên kesên qurbanî yên li derdora goran hatine danîn, derketine holê. Arkeologan diyar dikin ku ev pêkanîn ji bo xurtkirina statûya serdestên mirî yên piştî mirinê û ji bo sembolîzekirina desthilatdariyê di civakê de hatine kirin.
Di vedîtinên ku di kolandinê de hatin dîtin de tiştên bi prestîj ên wek xencerên tûncê, serê riman, morên silindir û xemilandin hene. Ev xal nîşan didin ku qatbûna civakî û cudahiyên çînî yên li herêmê gav bi gav kûrtir dibin. Bi taybetî, hebûna çekên metal û eşyayên gorên dewlemend destnîşan dike ku Başur Höyük navendek hêzê bû ku bi bajarên mezin ên Mezopotamyayê re têkiliyên xurt hebûn.
Encamên ku li ser pirsa Başur Höyük hatin kirin, dîtinên li ser koka padîşahiyên Mezopotamyayê ava kirin. Strukturên hiyerarşîk û pêvajoyên avabûna dewletê, ku bi kevneşopî tê fikirîn ku li navendên bajaran pêş ketine, di ronahiya van keşfên nû de dibe ku berê li herêmên gundewarî derketine holê.
Dema ku vekolînên biyo-arkeolojîk nîşan didin ku bi taybetî keçên ciwan ji bo qurbankirinê hatine hilbijartin, ev vedîtin der barê dînamîkên hêz û pêkhateyên civakên kevnar ên li ser bingeha newekheviyê de îşaretên girîng peyda dike. Pispor diyar dikin ku rîtuelên bi vî rengî armanc dikin ku dilsoziya di nav civakê de xurt bikin û piştî mirinê jî desthilatdariya desthilatdaran biparêzin.
Vekolînên li Başur Höyük perspektîfek nû ya li ser pêvajoyên damezrandina dewleta destpêkê ya Mezopotamyayê pêşkêşî me dike û dihêle ku em pêşveçûna pêkhateyên civakî yên pêşdîrokî baştir fam bikin. Bi vedîtinên nû re, rola krîtîk a vê niştecihbûna qedîm di têkiliyên hêzê û pêvajoyên guherîna çandî yên li herêmê de lîst, hîn zelaltir derdikeve pêş.
